Pozorište / Umetnost

Detroit

Predstava „Detroit“ rađena po tekstu Lise D’ Amur u režiji Olega Novkovića, prati trend savremenog teatra, nadovezujući se na čitav niz velikana američke drame, Tenesi Vilijamsa, Sema Šeparda i drugih.

Jasno i jednostavno je ispričana priča o buđenju iz američkog sna, kao i o posledicama koje donosi jedno isprogramirano naizgled savršeno uređeno kapitalističko društvo. Bajka o Džoniju Jabukovo seme koju govori Frenk (Erol Kadić) nije deo originalnog teksta ali je promišljeno ubačena i to na samom početku, kako bi nas uljuljkala u davna vremena „Kada je Amerika bila sasvim mlada“,  pričajući nam bajku o radu i vidljivim rezultatima tog rada, posvećenosti, skladu sa prirodom i duhom.

Ubzro se ruši ova bajkovita atmosfera i ostaje ono što je današnjica, realno stanje modernog (američkog) društva, zahvaćeno velikom finansijskom ali i humanističkom krizom, kroz prizmu dva para tridesetogodišnjaka, izgubljenih u okolnostima koje su ih zadesile, manje ili više spremnih da se snađu i opstanu. Prvi par, koji čine Meri (Ivana Vuković) i Ben (Uroš Jakovljević) su tipični pripadnici srednje klase. Meri radi kao pomoćnica u advokatskoj kancelariji, dok je Ben radio u banci ali je dobio otkaz.  Drugi par predstavljaju Keni (Dejan Dedić) i Šeron (Jovana Stojiljković), koji su nedavno pušteni sa klinike za lečenje zavisnosti i sada pokušavaju da zasnuju koliko-toliko normalan život. Na prvi pogled površno gledajući ova dva para su totalni opoziti.

U tom kontekstu, kostimi (koje je radila Dragica Laušević) i scenografija (radila ju je Marija Jevtić) su, moglo bi se reći, suviše očigledno i plastično predstavljeni, pa su tako Meri i Ben uglađeni i elegantno obučeni, dok su Keni i Šeron obučeni pankerski, kao što su i njihova dvorišta i kuće drugačije uređeni, jedno je uredno i lepo, drugo zapušteno. Ovim dekorativnim sredstvima naglašene su drastične suprotnosti životnih stilova dva para, no kako se radnja kreće ka kulminaciji, shvatamo da ovo četvoro ljudi ima mnogo toga suštinski zajedničkog. Vrhunac stvarne sličnosti njihovih života vidimo na kraju predstave kada Meri i Ben simbolično oblače kostime koji su nosili Keni i Šeron, gde zapravo vidimo da su ova dva para dva lica iste medalje i da svako od njih na svoj način postaje žrtva jednog istog sistema.

pozor

Uroš Jakovljević u ulozi Bena igra malog čoveka, običnog građanina, bivšeg radnika u banci, a sada nekoga ko pokušava da ponovo stane na svoje noge, čitajući jednu od „Life Coaching“ knjiga, ali ne preduzimajući ništa više od tog čitanja. U isto vreme nas zasmejava beskrajnom simpatičnošću uštogljenog, pomalo ograničenog čoveka i izaziva u nama sažaljenje zbog nemogućnosti pomeranja sa mrtve tačke dok zavarava i sebe i druge. Jakovljević nenametljivo i sa lakoćom gradi svoj lik. Ivana Vuković, tumačeći Meri, tumači jednu teatralnu ženu, uobraženu i utopljenu u konformizmu srednje klase ali i u čaši koju konstantno iznova puni. Prikriveni i nesvesni alkoholizam se sve više razotkriva, kao i njeno nezadovoljstvo svojim životom i partnerom, tako da i ona izaziva neku vrstu sažaljenja, posebno kad sagledamo kako se predstavlja i kakva zapravo jeste. Ivana Vuković od početka do kraja igra svoju ulogu blago prenaglašeno ali dopadljivo i šarmantno. Jovana Stojiljković je ulogom Šeron još jednom pokazala veličinu svog talenta , sposobnost da ulogu odigra raskošno a istovremeno suptilno, sa velikim angažovanjem i sitnim, malim pojedinostima. Narkomanka izašla sa lečenja, koju Jovana tumači ima neku detinju naivnost i ljudskost, ali i velike oscilacije raspoloženja i histerične napade. Jovana Stojiljković je i ovom ulogom potvrdila da je jedna od naših najboljih mladih glumica. Dejan Dedić dočarava svoj lik Kenija vrlo „šmekerski“, u nekom brandovsko-džejmsdinovskom maniru. Buntovnik, lečeni narkoman, zavodnik, sabraniji i svesniji od Šeron ali i od Meri i Bena. Dedić je svaki pokret vrlo promišljeno podredio liku koji tumači. Način na koji pali i puši cigaretu ili način na koji samo sedi na stolici, svaki pogled upućen bilo kome od partnera na sceni odrađen je u službi lika, što mu daje posebnu ubedljivost i sugestivnu moć. Erol Kadić u ulozi Frenka, Kenijevog rođaka, nas vraća sa nostalgijom i setom u neka druga vremena koja pripadaju prošlosti. Glumci u ovoj predstavi nam nude energiju. Oni od početka do kraja zaokupljaju pažnju publike, ne dozvoljavajući nikada da nam se koncentracija rasipa. Oleg Novković, filmski reditelj pre nego pozorišni, uradio je odličan posao, smeštajući ovu predstavu na malu scenu koja daje neku posebnu intimnost i daje mogućnost krupnog plana glumcima, što su oni dobro iskoristili baveći se finim bravurama i detaljima. Muziku, koja pojačava atmosferu je radio Vojislav Aralica.

Kraj je simbolički ostvaren. Sa jedne strane se vide dvoje ljudi koji su u figuralnoj kompoziciji, kao spomenik američkom vojniku, u bojama zastave i puškama, predstavljajući modernu politiku Amerike militarističkih stremljenja i dehumanizovanih ambicija, dok se sa druge strane vidi veliki autoput i dvoje ljudi na motoru, simboli slobode, tako karakterističnih za priču o američkom snu.

Zanimljiva predstava, koja može i da nasmeje i da rastuži, otvara pitanja o društvenoj krizi koja proganja savremenog čoveka i bavi se problematikom gubitka nade, vere i ljubavi u mašini zvanoj kapitalizam.

Nada Petković

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s